I nga wa katoa ka rongo ahau i te ingoa elderberry, ka rere tonu toku hinengaro ki nga whakaaro o Monty Python me te Grail Tapu . I tua atu i te kai kaihoko mo nga waiata a Peretana, ka hangaia e tenei tipu te whakapaipai ataahua ki to kari ki ona rau, ki te tipu o nga puawai, me nga hua. He rongoa hoki me te whakamahinga kai.
Tatari kia maroke nga hua pango, kaore ranei he painga. Kohuatia ki a ratau kaua hei kai ma ratou. Ka taea e etahi o nga tangata te mate ki te hua me te puawai.
Ingoa Latin:
Ka tohatohahia tenei tipu hei Sambucus nigra . He mema o te Family Caprifoliaceae, kei roto hoki nga rakau viburnum me nga rakau iti ( Viburnum spp.), Beautybush ( Kolkwitzia amabilis ), honeyweckles ( Lonicera spp.) Me te weigelas ( Weigela spp.) Ko etahi kei roto i te whanau hou ko Adoxaceae te ingoa.
Ingoa Common:
He tipu tenei o nga ingoa maha, ka kitea ano he elderberry noa, elderberry mangu, kaumatua kaumatua, kaumatua pango, rakau Judas, rakau tipu, rakau pai, elderberry European, elderberry puru, elder kaumatua me te kaumatua o te Pākehā.
Nga Huanga USDA Waahuitia:
Mena kei roto koe i nga Rohe 5-7, me taea e koe te whakato i taua rakau i roto i to rori. He whenua taketake ki te raki o Akarana, Ahia, me Uropi.
Te Rahi & Te Hanga o te Taepere Ngati:
I te pakeke, ko Sambucus nigra ka eke ki te 20 'te roa i runga i te momo momo e whiriwhiri ana koe ki te tipu. Ka taea e ia te hanga hei puranga hurihuri, hei rakau iti ranei.
Whakaaturanga:
Ka tipu te tipu o tenei tipu i roto i te kaainga e raina ana i te ra, i te waarangi ranei.
Rauwhenua / Flowers / Fruit o te Commonberry Tere:
He rau nga rau, a, he 3-9 nga pukapuka kei roto i tetahi atu ritenga .
Ka hangaia nga puawai maamae i roto i te tautau ka kiia ko te cyme ka whakaputaia i te raumati. Ka whakamahia i etahi wa i roto i nga waina, nga aho, me nga tipu.
I te raumati, ka taea e koe te timata ki te kohikohi i nga hua pango iti i muri i te maoa.
Hei whakamaharatanga, me tunu i mua i te kai mo te haumaru.
Ko nga tohutohu hoahoa mo te Elderberry Common:
Ko nga momo rau papura ko te 'Black Beauty', 'Black Lace', 'Purpurea' me 'Thundercloud'.
Mena ka hiahia koe ki nga rau e rereke ana, titiro mo 'Albo-variegata', 'Madonna' me 'Pulverulenta'.
He ahuareka ataahua tenei mo te kari tipu. Ka tino mohiotia nga manu ki te paramanawa i nga hua. Ka haere ano nga pi, nga pounamu, me nga tipu.
Te whakatipu i nga tohutohu:
Ka taea e tenei tipu te tupu i roto i nga momo momo rereke.
Ka taea te whakatipu i nga otaota hou i roto i nga haea me nga purapura. Ka hiahiatia nga haea mehemea kei te mahi koe me te tipu motuhake.
Te tiaki / tapahi:
Ko te elderberry noa he tino painga ki te tapahi, a ka taea te tapahi i te ara katoa ki raro ki te whenua i te mutunga o te hotoke hei awhina i te tipu mo te hauora me te pai.
Ka hiahia koe ki te tango i nga kaipupuri ki te pupuri i tenei i te haki, ka horahia ranei i roto i to kari.
Ko nga tohutao a Elderberry ki te Ngana:
- Te Pehi Fizzy Fleur Founzy
- Te maimoatanga o Elderberry me "Dumplings" me nga pihi
- Elderberry Syrup
- Te Whakatupuranga a Elderberry
Nga Pests me nga Maama o te Taepere Ngati:
I te nuinga o nga wa kaore he raruraru nui atu i nga otaota ki tenei rakau. Ka kitea pea e koe etahi o nga mea e whai ake nei:
- Aphids ( Aphis sambuci )
- Nga manu
- Ko te currant borer ( Synanthedon tipuliformis )
- Ko te peke a Elder ( Achatodes zeae )
- Nga moni eriophyid ( Eriophyidae Family)
- Hoki tukutuku ( Hyphantria cunea )
- Gall mite ( Epitressus trilobus )
- Te mealybug karepe ( Pseudococcus maritimus )
- Ko te tira o te tipu marbled ( Hedya nubiferana )
- Nga pokai namu Potato ( Epitrix spp.)
- Rose chafer ( Macrodactylus subspinosus )
- Tauranga San Jose ( Quadraspidiotus perniciosus )
- Nga pītara ( Nitidulidae Family)
- Thrips (Order Thysanoptera)
- He mite e rua-pungawerewere ( Tetranychus urticae )
- Tuhinga
Kaore pea pea he raru nui o te mate. Ko nga mea e puta mai ana ko:
- Anthracnose
- Ngā Kaikawe
- Ko te paraoa pokepoke a Elder ( Hyphodontia sambuci )
- Roto & whakaheke
- Te koriri hinu
- Huaketo ringpot Tomato ( Nepovirus spp.)
- Ko te tohu Verticillium